Het markante witte kerkje aan de Dorpsweg is al eeuwenlang het kloppende hart van Oudendijk. Wie langs de Westfriese Omringdijk rijdt, ziet de karakteristieke dakruiter al van verre boven het polderlandschap uitsteken. Maar wist u dat de geschiedenis van deze historische plek nog veel verder teruggaat dan het huidige gebouw uit de zeventiende eeuw?

De middeleeuwse oorsprong
De allereerste officiële vermelding van een kerk op deze locatie stamt uit het jaar 1459. In die tijd, de vijftiende eeuw, stond hier waarschijnlijk een eenvoudig, katholiek houten kerkje.
Tijdens de turbulente tweede helft van de zestiende eeuw – de periode van de Reformatie en de Tachtigjarige Oorlog – liep dit oorspronkelijke gebouw echter zware schade op. De kerk raakte in verval, wat uiteindelijk vroeg om een grondige oplossing.

De wederopbouw in de Gouden Eeuw
In 1648 (met de voltooiing en een gevelsteen die wijst naar 1649) werd het huidige kerkje gebouwd. Het werd opgetrokken als een sobere, eenbeukige zaalkerk in een ingetogen, protestantse gotische stijl. De nadruk lag destijds volledig op een goede akoestiek en heldere zichtlijnen vanaf de preekstoel.

Enkele bijzondere historische schatten in en rond het kerkje zijn:

• De kerkklok uit 1511: Deze klok is ouder dan het gebouw zelf en is overgebleven uit de eerdere middeleeuwse kerk.
• De gevelstenen met ganzen Boven de ingang van de kerk prijken enkele gevelstenen. Op twee hiervan kijken twee ganzen naar links en naar rechts. Ganzen zijn de bewakers van het bezit van welgestelde boeren. Naast de zij-ingang is nog een gedeelte van de lichtblauwe verf zichtbaar, die naar men zegt de boze geesten uit de kerk moesten weren.
• Het orgel werd in 1893 door L. Ypma gebouwd voor de kerk van Obdam. Sinds 1923 bevindt het zich in de kerk van Oudendijk.
• De scheve dakruiter: Strikt genomen heeft het gebouw geen kerktoren, maar een met houten leien beklede dakruiter die van een afstand charmant scheef lijkt te staan.
• De grafzerkenvloer: De vloer in het schip van de kerk bestaat volledig uit oude, historische grafstenen.
• Preekstoel: Binnenin bevindt zich een authentieke zeventiende-eeuwse preekstoel uit 1658 met dooptuin en een prachtig houten tongewelf.
• De restauratie: In 1982 kreeg de SOHK ( Stichting Oude Hollandse Kerken) de kerk in haar bezit. De SOHK heeft de restauratie van de kerk in gang gezet. Tijdens de restauratie werden de toren en het dak hersteld en de fundering nagezien. De restauratie werd in 1987 gestart en in 1989 afgerond.

Een nieuwe functie voor de gemeenschap
Toen de kerk haar religieuze functie verloor, kreeg het gebouw een fantastische tweede jeugd. Vandaag de dag staat het pand lokaal bekend als het Dorpshuis Kerkje Oudendijk. Waar vroeger de predikanten vanaf de kansel spraken, komt de hechte gemeenschap nu samen voor boekmarkten, live concerten, kunstexposities, pubquizzen, etc.